دایره

دیروز برای هکرها روز خوبی بود. صبح خبر هک شدن بزرگترین سرور سایت­های شیعه در جهان مخابره شد + و شب خبر هک شدن ایمیل خانم سارا پلین نامزد معاونت مک کین +. البته خبر دوّم برای مسلمانان به داغی خبر هک شدن سرور آل­البیت نبود چرا که این سرور در برگیرنده سایت مراجعی چون ایت الله تبریزی (ره)، آیت الله سیستانی ، آیت الله مکارم شیرازی و سایت مراکز فرهنگی دینی مهمّی همچون جامعه مدرّسین بود . با مراجعه به این سایت ها با این پیام مواجه می­شویم:

بسم الله الرحمن الرحيم

با آرزوي قبولي طاعات و عبادات به استحضار ميرساند مديريت فني وب‌سايت در حال انجام به روز رساني و بهبود نرم افزارهاي سرور مي‌باشد و انشاء الله بعد از اتمام ، مجددا وب‌سايت در دسترس علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت

التماس دعا

آیت الله مکارم شیرازی که چندی پیش در سخنانی که از شبکه سراسری کانال۳ پس از افطار سخن می گفت، جوانان را به ارتباط از طریق ایمیل با مراجع دینی دعوت نمود شب گذشته در سخنانی که از شبکه تلویزیونی قم نیز پخش شد به محکوم کردن این عمل توسّط وهّابی­های افراطی پرداخت. فضای اینترنت، اگر چه امکانات فوق حدّ تصوّری برای اطلاع رسانی در اختیار قرار می­دهد امّا عدم ثبات اطلاعات یکی از نقاط ضعف عمده در آن به شمار می­آید. البته موضوع امنیّت سایت های دینی، موضوع جدیدی نیست و پیش­تر روحانیونی که با فضای اینترنت بیشتر آشنا بودند نیز بدان اشاره کرده بودند. حجة الاسلام احمد نجمی، روحانی جوانی که خیلی وقت است به اینترنت آمده و در سایتش بالای منبر می­رود، البته چند وقت پیش با اشاره به ضعف امنیت در سایت­های شیعی هشدار داده بود که «هك شدن سایت یك مرجع تقلید خاطره تلخی است كه به این زودی‌ها از اذهان پاك نمی‌شود!» و همان زمان هم به لزوم «ایجاد دیتا سنتر مستقل داخلی برای سایتهای مراجع تقلید» اشاره داشت+.

اگر چه از دست رفتن اطلاعات شخصی خانم پلین برای سایت یاهو آنقدر ها هم مسئله مهمی محسوب نشود امّا هک شدن سایت مراجع دینی در ایران مسئله خطیری بود که جنبه اعتقادی به خود گرفت و امید است با تمهیدات لازم از این مسائل پیشگیری لازم به عمل آید.

 البته سوء مدیریّت مشکلی نیست که تنها گریبان گیر فضای مجازی حوزه باشد. این روزها قم پذیرای طلّاب جوانی است که برای ورود به حوزه علمیه به این شهر آمده­اند. این جوانان که در آزمون ورودی حوزه که چند سالی است توسط سازمان سنجش کشور به عمل می­آید قبول شده بودند در یک مرحله مصاحبه حضوری نیز شرکت کردند. چند روزی است که از اعلام نتایج این آزمون می­گذرد و کسانی که در آزمون نمره قبولی را کسب کرده­اند برای پذیرش در مدارس علمیه قم معرّفی می­شوند. روز گذشته به مدرسه کرمانی­ها که محلّ پذیرش این گروه است رفتم و گروهی از این طلّاب را دیدم که علیرغم قبول شدن در دو مرحله آزمون منتظر پذیرش بودند امّا با پر شدن ظرفیت مدارس روبرو شدند!

 در همین رابطه بخوانید:
سایت های شیعی روی سرور حمایت کننده سایت های اسراییلی چه می کند؟
هکرهای شیعه، سرور هکرهای سنی را هک کردند.

 میلاد امام حسن مجتبی مبارک!
امروز آیت­الله منتظری پیش از آغاز درس اخلاق­شان حدیث جالب توجهی بیان کردند:
عن ابی الحسن عن ابی الحسن عن ابی الحسن عن الحسن عن الحسن عن الحسن:
«انّ احسن الحسن الخلق الحسن»
هر کدام از «ابی الحسن» و «حسن»ها در سند حدیث یک  نفر هستند که همگی ثقه و مورد اطمینانند. 
امام حسن می­فرماید:
 بهترین خوبی­ها اخلاق خوش است.

در پنج نوشته پیش سعی کردم در ضمن گزارشی از کتاب «خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی» با فضای حوزه و فضای سیاسی کشور بیشتر آشنا شویم. در پست گذشته قول دادم به اندازه خودم، نگاهی متفاوت به تاریخ را ارائه نمایم. سوالی که در این رابطه می­توان مطرح نمود اینکه چگونه و تا چه اندازه می­بایست به حرف­ها و گفته­های حائری یزدی اعتماد کرد؟ البته یک راه مطمئن و لازم این است که یک کار تحقیقی صورت گرفته و اطلاعات وی با اطلاعات منابع دیگر مقایسه و مورد تحلیل قرار گیرد اما از منظری دیگر می­توان برای پاسخ به این سوال نگاهی کلّی به شخصیت وی داشت تا از این منظر به حیطه درست و نادرست سخنان وی کمی نزدیک­تر شد. در حقیقت مبنای این نگرش چیزی ورای متنی نیست که خود حائری برای ما بیان می­کند.

حائری یزدی فرزند شیخ عبدالکریم حائری یزدی، موسس حوزه علمیه قم بوده است و اگر با سیستم درون حوزه کمی آشنا باشیم می­دانیم که «آقازاده» بودن طبعات بسیاری دارد از جمله دسترسی به منابع خاص اطلاعاتی و همچنین نزدیک بودن به بدنه قدرت. از همین رو، می­توان به نقل قول وی درمورد برخورد مرحوم نایینی با رضاشاه اعتماد کرد. اما نباید از یاد برد که در خاطرات شخصی، معمولا افراد به طور ناخودآگاه تاریخ را با محوریت خودشان تعریف می­کنند و از این منظر ممکن است در بعضی مواقع تحریفاتی نیز مطرح شود.

دکتر حائری، اگر چه فردی تحصیل کرده و دارای هوش و معلومات بالایی بودند اما آیا به صرف چنین اطلاعاتی از یک فرد می­توان به تمام نظرات وی ترتیب اثر داد؟

ایشان، آنچنان که خود تعریف می­کند تفکری سنتی داشته و از آن ولایتی­های دو آتشه است که به نظر خودش مفتّح را به اهل سنت گرایش داشته است و اگر چه با مطهری و بهشتی وی شخصا برخوردی نداشته اما بعضی از علمای تهران گفته­اند ایشان به حسینیه ارشاد می­روند+. در دیداری که با امام داشتند به نقل خاطره­ای از شهید مفتح می­پردازند که البته با مخالفت امام روبرو می­شوند و پاسخ می­شنوند:«حالا یک حرفی زده». اما از سوی دیگر، به نظر آن مرحوم در دعوای مصدق و کاشانی حق با مصدق است+. سوالی که در ذهن می­آید اینکه چگونه فردی با گرایش ملّی گرایی شدید که مصدّق را بر کاشانی ترجیح می­دهد و حتی حاضر به همکاری با وی و هم فکرانش می­شود+ از تیپ آخوندهایی همچون مفتّح و بهشتی یا مطهری انتقاد می­کند. در مورد دینداری مصدّق سخنان متناقض بسیاری مطرح است و البته من نمی­خواهم بگویم مصدّق مومن نبود یا مسلمان نبود، امّا اعتقاد وی هر چه بود با دیدگاه سنّتی دینی قابل جمع نبود. عکس معروفی از مصدّق که در حال بوسیدن دست ثریا همسر دوم شاه است را حتما خیلی­ها دیده­اید، این نشان از آن نگاه و بینش خاص دارد.

بگذریم از منش سیاسی وی، که به نظر من می­تواند گویای منش دینی ایشان نیز باشد. حائری یزدی حتّی به آمریکا می­رود و فلسفه غرب می­خواند+، ولی باز هم نگرش دینی­اش همان شد که بود!

با توجه به مطالب مذکور به نظر من، می­توان گفت سخنان مرحوم حائری یزدی از حیث نقل مطلب می­تواند تا حد زیادی مورد استناد قرار گیرد. اما در تحلیل­ها و نظرات کلیدی ایشان در مورد شخصیت­های مختلف بایستی کمی با دقّت بیشتر نگریسته شود.

کریمخان زند که بود و چه کرد؟ چند سلسله پادشاهی بر ایران حکومت کرد؟ در زمان مشروطه چه تحوّلی در زمینه حقوق مردم صورت گرفت؟ اولین روزنامه ایران را چه کسی منتشر نمود؟ و هزاران سوال از این دست را بارها و بارها دیده­ایم. اما تا به حال چقدر به این سوال فکر کرده ایم که چرا باید تاریخ خواند؟ واقعا به من و شما چه ربطی دارد که پیشینیان ما که بوده­اند و چه کرده­اند؟ مگر تاریخ مصرف زندگی آنها به سر نرسیده است؟ اصلا مگر تاریخ برای بیشتر ما ایرانی­ها چه چیزی بوده جز خاطره تلخ کلاس تاریخ در مدرسه و حفظ کردن کلماتی که هیچ مفهومی برایمان نداشته جز یک نمره بیشتر یا شاید هم گرفتن نمره­ی قبولی؟! حقیقت این است که تاریخ برای بیشتر ما ایرانی­ها هیچ مفهومی ندارد جز درسی که باید به هر سختی که شده حفظش کرد و نمره­اش را گرفت و بعد از آن دیگر کارت به آن نمی­افتد. مسئله فقط در در کلاس درس مدرسه نیست، دانشگاهمان هم همین داستان است و به روایت صادق زیباکلام، استاد تاریخ، حتی دانشجویان این رشته هم نمی­دانند برای چه تاریخ می­خوانند و معمولا بی­انگیزه می­آیند و سرخورده می­روند. درست است که برای بعضی از ما سخت است که بپذیریم همه جای دنیا، آسمان به این رنگ نیست! تاریخ در کشورهای غربی یکی از تاپ­ترین رشته­های دانشگاهی است که تنها افرادی با ضریب هوشی بالا و رزومه کاری عالی می­توانند بدان راه یابند. شاید اشکال اصلی ما در روبرو شدن با «تاریخ» این است که تاریخ را همان شعری می­دانیم که باید طوطی­وار حفظ کرد در صورتی­که حتی با شعر نیز نباید اینگونه برخورد کرد. باید تاریخ را فهمید و کار اصلی یک معلّم تاریخ، نه پرسیدن نام­ها است که فهمیدن و از آن سخت­تر فهماندن تاریخ است. تاریخ، در حقیقت آمیزه­ای از تمام علومی است که انسان کسب نموده. از روانشناسی گرفته تا زیست شناسی و حتّی فیزیک و ریاضی. به راستی تاریخ چقدر تهّوع آور است اگر چیزی نباشد جز دانستن این­که مردگان چگونه می­زیستند ولی ما امروز آنگونه زندگی نمی­کنیم! و چقدر تهوّع آورتر است که تاریخ را بخوانیم تا یک نفر را متهم کنیم و دیگری را تبرئه. تاریخ را باید خواند تا بدانیم چگونه باید زیست تا امروزمان مانند دیروزمان نباشد تاریخ ترجمه تجربه بشر گذشته است.  اگر در این میان کسی را هم تبرئه می کنیم، تنها به خاطر حقیقت است و آنرا که متهم می سازیم تنها برای درس عبرت.  ضمن تشکر از دوست عزیز «او» به خاطر کامنتی که در پست پیش گذاشتند، در پست آینده سعی می­کنم با چنین نگاهی به مطالب چند پست گذشته نگاهی داشته باشم.

در همین رابطه می­توانید به این منبع هم مراجعه کنید: سنّت و مدرنیته- صادق زیبا کلام  

 لینک این نوشته در بالاترین

لینک های مرتبط:
مراجع تقلید به رضاشاه گفتند: باید مثل نقش روی دیوار باشی!
به تمام مقدسات عالم حق با مصدق است
آیت الله بروجردی، پراگماتیست تمام عیار
خاطرات اولین سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در آمریکا

لینک این نوشته در بالاترین

دکتر مهدی حائری یزدی که به دستور آیت الله بروجردی به آمریکا رفت تا پاسخگوی سوالات دینی دانشجویان باشد، در کنار کارهای دینی، به مطالعه فلسفه غرب نیز پرداخت. علیرغم تبحّر وی در فلسفه اسلامی وی تصمیم گرفت این فلسفه را کنار بگذارد و از نو شروع کند، نتیجه آنکه وی موفق به اخذ درجه دکترا در رشته فلسفه غرب شد. تشکیل انجمن­های اسلامی در آمریکا نتیجه مستقیم فعالیت­های دکتر حائری با پشتیبانی مالی آیت الله بروجردی بود. دکتر چمران و صادق قطب­زاده از جمله فعالینی هستند که دکتر حائری از نقش آنها در به راه افتادن این تشکّل نام می­برد. آشنایی صادق قطب­زاده با دکتر حائری یزدی به واسطه معرفی وی از طرف آیت الله بروجردی بود. پدر قطب زاده که از بازاری­های تهران و مریدان آیت­الله بروجردی بود سبب این آشنایی بود. اگر چه به نظر حائری، قطب زاده بعضی وقت­ها «پایش را از گلیم و چارچوب این جریان فراتر می­گذاشت» و از طرفی ارتباطاتی داشت که در شأن آنجا نبود ولی در هرحال وی «مستحق کشتار نبود.» پس از پیروزی انقلاب اسلامی به واسطه آشنایی با امام خمینی با معرفی ایشان، دکتر سنجابی حائری یزدی را به عنوان سرپرست سفارت ایران در آمریکا منصوب کرد. دکتر حائری مدّت دو هفته این مسئولیت را قبول کرد اما به واسطه اختلافات داخلی از این مقام کناره گیری نمود.  (نگاه کنید به خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی ص27تا 31 و 39تا 43و100تا 103)

لینک های مرتبط:
مراجع تقلید به رضاشاه گفتند: باید مثل نقش روی دیوار باشی!
به تمام مقدسات عالم حق با مصدق است
آیت الله بروجردی، پراگماتیست تمام عیار

آیت الله العظمی بروجردی که از نجف به ایران آمده بود، ابتدا به بروجرد رفت اما چند سال بعد با پیگیری و اصرار علمای طراز اول قم همچون امام خمینی و سید مرتضی حائری یزدی (فرزند بزرگ شیخ عبدالکریم حائری، موسس حوزه علمیه قم) به قم آمد و باعث رونق حوزه قم شد. پس از آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی و آیت الله نایینی که در نجف بودند مرجعیت شیعیان به آیت الله بروجردی در ایران منتقل شد. در ادبیات دینی، مرجع کسی است که افراد عادی احکام دینی­شان را طبق نظر او انجام می­دهند. این جایگاه جدید از یک سو و نفوذ ایشان در اقوام و طوایف لُر از سوی دیگر باعث تقویت جایگاه سیاسی وی در حکومت ایران شد. به گفته دکتر حائری یزدی که از شاگردان و معتمدان مرحوم بروجردی به حساب می­آید ایشان بیشتر یک پراگماتیست(مصلحت گرا) بود. بر همین اساس بود که تا وقتی از محکم شدن جایگاه مصدق اطمینان حاصل نکرد، به روابط با وی تن نداد ولی پس از حصول اطمینان راضی به برقراری ارتباط شد که نتایج خوبی از این مسئله حاصل شد. از جمله مصدق با اختیارات خود قانونی را تصویب کرد که به موجب آن هر روزنامه­ای که به یکی از مراجع تقلید توهین نماید بدون محاکمه تعطیل خواهد شد. پس از مرجعیت تام آیت الله بروجردی هیچکس رقیب ایشان محسوب نمی­شد. حتی پس از ورود ایشان به قم، اساتید بزرگی همچون امام خمینی، درس خود را تعطیل نموده و به درس ایشان می­رفتند. اما در عین حال، به نظر دکتر حائری یزدی آیت الله کاشانی خود را رقیب ایشان می­دانست و به همین خاطر روابط خوبی با بروجردی نداشت و یکی از عوامل سردی رابطه کاشانی و مصدق، نزدیک بودن مصدق به بروجردی بود در صورتیکه قدرت کاشانی قدرتی سیاسی محسوب می­شد نه دینی. اگر چه بروجردی به هیچ وجه در مسائلی که به سیاست و اداره کشور مربوط می­شد دخالت جدی نمی­کرد اما به هیچ وجه در مسائل دینی عقب نشینی نمی­نمود و علاوه بر حفظ جایگاه خود در دولت، در دوره­های مختلف مجلس افرادی را به برای نمایندگی تعیین می­نمود تا بدین طریق بتواند جایگاه خود را در مجلس نیز حفظ کند. دکتر حائری نماینده ایشان در شورای عالی فرهنگ بود که مأمور به همکاری با مصدق بود و همو نماینده بروجردی در آمریکا و مأمور پاسخگویی به سوالات دینی دانشجویان بود. تأسیس انجمن­های اسلامی در آمریکا توسط دکتر حائری یزدی و با پشتیبانی مالی آیت­الله بروجردی صورت گرفت. بروجردی در عین حفظ مصالح، در بعضی موارد به هیچ وجه سکوت نکرد از جمله در مسئله بهاییان که از طرفی در دولت و اداره کشور نفوذ می­کردند و از سوی دیگر با مردم با خشونت برخورد می­نمودند پیگیری­های ایشان منجر به تخریب «حظیرة القدس» شد که مرکز بهاییان در تهران بود. در مورد نفوذ حزب توده نیز بروجردی سعی در چنین عملکردی داشت. (نگاه کنید به خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی ص 22و26و35و 36و39و40و 43تا 47و51و56تا65)

لینک های مرتبط:
مراجع تقلید به رضاشاه گفتند: باید مثل نقش روی دیوار باشی!
به تمام مقدسات عالم حق با مصدق است

 دکتر مهدی حائری یزدی از نزدیکان مصدق بود. وی که به معرفی آیت الله العظمی بروجردی و به انتصاب دکتر مصدق به عنوان مجتهد جامع الشرایط شورای عالی فرهنگ منصوب شد. علیرغم روابط حسنه حائری با دکتر مصدق  و ملی گرایانی چون دکتر شایگان، دکتر علی اکبر سیاسی، دکتر معین و دکتر آذر، هیچگاه به عضویت جبهه ملّی در نیامد ولی در هر صورت وی را فردی می­دانست که در روش خود اصولی عمل می کند و در کارش مبنا دارد و در حقیقت «دکتر مصدق را چیزی شکست نداد مگر همان صداقت و صحت خودش.» او واقعا با دیکتاتوری مخالف بود و «ابداً خیال ریاست جمهوری و یا پادشاهی نداشت.» حائری در جریان یک اختلاف از طرف آیت الله بروجردی با مصدق دیدار می­کند که با برخورد خوب مصدق روبرو می­شود.  وی اگر چه کاشانی را مردی صادق می­دانست ولی معتقد بود کاشانی در روش­های سیاسی خود به آسانی و حتی با یک استخاره تغییر رأی می دهد. حائری در مقابل کاشانی اعتقادش را به مصدق از دست نداد و حتی وقتی آیت­الله کاشانی به ایشان گفت: «به تمام مقدسات عالم، حق با من است، حق با مصدق نیست.» حائری پاسخ داد: «به تمام مقدسات عالم، حق با مصدق است، با شما نیست.»(ر.ج خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی ص26و33و34و 35و36و53)

 لینک های مرتبط:
مراجع تقلید به رضاشاه گفتند: باید مثل نقش روی دیوار باشی!
آیت الله بروجردی، پراگماتیست تمام عیار
خاطرات اولین سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در آمریکا

لینک این نوشته در بالاترین

مرحوم شیخ عبدالکریم حائری یزدی با تأسیس حوزه علمیه قم، افرادی را تربیت نمود که بعدها به جریان سازان سیاسی کشور تبدیل شدند. برای فهم بهتر ایران، نیاز به شناخت این حوزه از درون آن داریم. خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی فرزند شیخ عبدالکریم ، می­تواند یکی از منابع درخور توجه در این رابطه باشد. این خاطرات حاصل گفتگوی مرحوم دکتر ضیاء صدقی در سه جلسه با دکتر حائری است که نتیجه آن در طرح تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد زیر نظر دکتر حبیب لاجوردی به صورت یک کتاب منتشر شده است. فرزند مؤسس حوزه بودن از یک سو و روشنفکری خاص حائری یزدی و در نتیجه ورود ایشان به جریان­های سیاسی کشور در کنار سطح بالای تحصیلات یعنی اجتهاد حوزوی و دکترای فلسفه غرب باعث بالارفتن میزان اعتبار خاطرات ایشان شده است. حائری یزدی در سال 1378 در جریانات 17 تیرماه، یعنی در اوج درگیری­های کوی دانشگاه تهران از دنیا رفت و همین مسئله باعث شد توجه زیادی به مرگ ایشان نشود.

از امروز، بخش­هایی از این خاطرات را به طور خلاصه تقدیم می­کنم.

دیدار رضاشاه با مراجع در قم:

در جریان جمهوری خواهی رضاخان، وی تصمیم گرفت به قم برود تا دیداری با مراجع تقلید یعنی مرحوم شیخ عبدالکریم حائری یزدی، مرحوم نایینی و مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی داشته باشد. شیخ عبدالکریم حائری لازم دانست پیش از این دیدار مطالبی را که قرار است گفته شود با یکدیگر هماهنگ کنند. برای همین جلسه­ای با حضور دو مرجع دیگر تشکیل شد و همگی تصمیم گرفتند به رضاشاه بگویند نباید دیکتاتوری کنی و حداکثر نقش سمبلیک پادشاه را داشته باشی و «اگر بخواهی یک پادشاهی باشی، آن هم پادشای که فقط مانند نقش روی دیوار است.» گوش مرحوم نایینی سنگین بود و برای همین خیلی سخت می­شنید. پس از تشکیل جلسه «وسط صحبت، مرحوم نایینی بدون اینکه مناسب داشته باشد ولی چون که مرحوم نایینی گوشش کر بود مرتباً اشاره می کرد به دیوار و می گفت که پادشاه باید مثل نقش دیوار باشد. رضاشاه یک­مرتبه هاج و واج شد که این آقا چه می­گوید؟ آخر اصلا مناسب نبود که آقای نایینی بگوید نقش دیوار. اما او مرتبا اشاره می­کرد به دیوار و می گفت: نقش دیوار، نقش دیوار. سردار سپه خیلی متعجب شده بود تا اینکه از فرط تحیر از ما سوال کرد که ایشان از نقش روی دیوار مقصودشان چیست؟ ما گفتیم حقیقتا مقصود ایشان این است  و ما هم تأیید می کنیم که باید پادشاه در مملکت مثل نقش دیوار باشد.» (ر.ج. ص 20و21 / خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی)

لینک های مرتبط:
به تمام مقدسات عالم حق با مصدق است
آیت الله بروجردی، پراگماتیست تمام عیار
خاطراتولین سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در آمریکا

لینک این نوشته در بالاترین